Wydawca treści
Flora rezerwatu
Świat roślin rezerwatu jest bogaty i zróżnicowany. Niestety ciągle nie dysponujemy pełnym opracowaniem zasobów florystycznych, zarówno roślin naczyniowych jak i niższych, żyjących dzisiaj i dawniej w aktualnych granicach tego interesującego obiektu. Najwięcej wiadomości zgromadzono o gatunkach roślin naczyniowych, rosnących w najstarszej i niewątpliwie najbogatszej florystycznie części rezerwatu na powierzchni 18,5 ha lasu, mieszczącego liczne okazy cisa. W pierwszych latach drugiej polowy XX w. zanotowano tam 123 gatunki zielnych roślin naczyniowych oraz 20 gatunków drzew i bodaj tyleż krzewów. Prace przeprowadzone w latach 1952-1982 wykazały zubożenie runa leśnego na powierzchni tego lasu, lecz ogólna liczba taksonów pozostała prawie nie zmniejszona. Według pobieżnych szacunków zasoby roślin naczyniowych rezerwatu w dzisiejszych granicach sięgają nieco ponad 250 gatunków, co w przybliżeniu może stanowić około 10 % składu gatunkowego flory roślin wyższych w Polsce. Ponieważ skrawek powierzchni kraju, wynoszący zaledwie 0,003%, zasiedla aż dziesiąta część krajowych roślin naczyniowych, możemy ten fakt uznać za wskaźnik dużego bogactwa florystycznego rezerwatu "Cisy Staropolskie...". Jako główną przyczynę należy wymienić dość znaczną różnorodność siedlisk leśnych i miejsc otwartych oraz długotrwałą ochronę najciekawszej części opisywanego rezerwatu. Dzięki temu las z cisem uniknął drastycznych przekształceń, a także ominęły go intensywniejsze zabiegi gospodarcze.
Postać lasu z cisem zasiedla duża grupa roślin przywiązanych do lasów liściastych, zwłaszcza grądowych (tj. z dużym udziałem grabu). Wiosną, zanim pojawią się liście na drzewach i krzewach, ubogacają dno lasu wielobarwnym kwietnym dywanem. Do rzadszych w kraju gatunków, a tu dość częstych, należy: różowo i biało kwitnąca kokorycz pusta (Corydalis cava, fot. 19), żółty jaskier kosmaty (Ranunculus lanuginosus), z białymi kwiatami i czerniec gronkowy (Actaea spicata). Towarzyszy im wiele pospolitszych roślin, na przykład dwa gatunki zawilców (Anemone nemorosa i A. ranunculoides), przylaszczka (Hepatica nobilis), gajowiec żółty (Lamiastrum galeobdolon), gwiazdnica wielkokwiatowa (Stellaria holostea), kwiatonośne pędy miodunki (Pulmonaria obsCura). Z kwitnących w porze letniej uwage zwraca czyściec leśny (Stachys sylvatica), a w bardziej wilgotnych ostępach leśnych żółte, dość okazale kwiaty niecierpka pospolitego (Impatiens nolitangere) zawieszone na delikatnych szypułkach. Dość liczną grupę gatunków jednoliściennych reprezentują Polygonatum multiflorum, Convallaria maialis, Paris quadri- folia, a także kilka ważnych traw. Do najciekawszych niewątpliwie należy kostrzewa leśna (Festuca altissima), bardzo pospolita w starych granicach rezerwatu, lecz niespotykana w innych miejscach Borów Tucholskich. Jest rośliną górską, przez niektórych kojarzoną w Wierzchlesie z rzekomą tam obecnością buczyny. Kostrzewę leśną w tym lesie należałoby postrzegać jako towarzysza cisa, także do niedawna uznawanego za przedstawiciela flory górskiej. Wśród kilku storczyków najliczniejszy jest kruszczyk blotny (Epipactis palustris), zaś najokazalszy obuwik pospolity (Cypripedium calceolus), niestety od kilku lat nie był widziany w tym rezerwacie.
Większość wymienionych roślin, jak i wiele pozostałych, należy do składników kilku zespołów fitosocjologicznych, zwłaszcza leśnych. Najszerzej rozprzestrzeniony jest mieszany, wielogatunkowy las dębowo-grabowy, chyba słusznie przez fitosocjologów zaliczony do Tilio-Carpinetum, regionalnego zespołu o cechach subkontynentalnych. Należy dodać, że w rezerwacie identyfikowane płaty tego zespołu znajdują się na pólnocno-zachodnich krańcach zasięgu. Na mniejszych powierzchniach rosną lasy lęgowe oraz olesy z dominującą olszą czarną (Alnus glutinosa). W zachodniej części rezerwatu rosną młode drzewostany tej olszy, wyrośle na miejscu lak użytkowanych do lat 50. XX w. Na niektórych odwodnionych torfowiskach niskich, za sprawą zbiorowisk torfotwórczych powróciła akumulacja torfu. Przykładem mogą być tu platy Caricetum appropinquatae (z turzycą tunikową Carex appropinquata = C. paradoxa) w granicach rezerwatu i w otulinie poza jego zachodnią granicą.
Tekst: Kazimierz Tobolski
Zdjęcia: Robert Piosik
Projekt: Ochrona przyrody oraz ukierunkowanie ruchu turystycznego na obszarach cennych przyrodniczo
na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu
Najnowsze aktualności
„Choinka dla Życia” w RDLP w Toruniu – prawie 284 litrów krwi dzięki wspólnemu zaangażowaniu
„Choinka dla Życia” w RDLP w Toruniu – prawie 284 litrów krwi dzięki wspólnemu zaangażowaniu
„Choinka dla Życia” w RDLP w Toruniu – prawie 284 litrów krwi dzięki wspólnemu zaangażowaniu
„Choinka dla Życia” w RDLP w Toruniu – prawie 284 litrów krwi dzięki wspólnemu zaangażowaniu
„Choinka dla Życia” w RDLP w Toruniu – prawie 284 litrów krwi dzięki wspólnemu zaangażowaniu
„Choinka dla Życia” w RDLP w Toruniu – prawie 284 litrów krwi dzięki wspólnemu zaangażowaniu
„Choinka dla Życia” w RDLP w Toruniu – prawie 284 litrów krwi dzięki wspólnemu zaangażowaniu
„Choinka dla Życia” w RDLP w Toruniu – prawie 284 litrów krwi dzięki wspólnemu zaangażowaniu
„Choinka dla Życia” w RDLP w Toruniu – prawie 284 litrów krwi dzięki wspólnemu zaangażowaniu
„Choinka dla Życia” w RDLP w Toruniu – prawie 284 litrów krwi dzięki wspólnemu zaangażowaniu
„Choinka dla Życia” w RDLP w Toruniu – prawie 284 litrów krwi dzięki wspólnemu zaangażowaniu
„Choinka dla Życia” w RDLP w Toruniu – prawie 284 litrów krwi dzięki wspólnemu zaangażowaniu
„Choinka dla Życia” w RDLP w Toruniu – prawie 284 litrów krwi dzięki wspólnemu zaangażowaniu
„Choinka dla Życia” w RDLP w Toruniu – prawie 284 litrów krwi dzięki wspólnemu zaangażowaniu
„Choinka dla Życia” w RDLP w Toruniu – prawie 284 litrów krwi dzięki wspólnemu zaangażowaniu
Akcja krwiodawstwa „Choinka dla Życia”, realizowana na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu, po raz kolejny potwierdziła, że leśnicy aktywnie włączają się w działania na rzecz zdrowia i bezpieczeństwa społecznego. Tegoroczna edycja przedsięwzięcia zakończyła się znaczącym rezultatem – podczas zbiórek przeprowadzonych w regionie zebrano łącznie prawie 284 litrów krwi, która trafi do placówek medycznych i posłuży ratowaniu życia pacjentów.
Zbiórki krwi odbywały się w kilku miastach województwa kujawsko-pomorskiego, we współpracy z Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Bydgoszczy oraz Terenową Stacją Wojskowego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa SPZOZ w Bydgoszczy. W akcję aktywnie włączyły się nadleśnictwa nadzorowane przez RDLP w Toruniu, w tym m.in. Włocławek, Toruń, Gniewkowo, Bydgoszcz, Jamy i Brodnica. Pracownicy nadleśnictw wspierali organizację wydarzenia, prowadzili działania edukacyjne, a także licznie oddawali krew, dając osobisty przykład zaangażowania i odpowiedzialności społecznej.
„Choinka dla Życia” to ogólnopolska inicjatywa realizowana przez Lasy Państwowe we współpracy z Narodowym Centrum Krwi i Wojskowym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa. Jej ideą jest połączenie bezinteresownej pomocy drugiemu człowiekowi z promocją legalnego, odpowiedzialnego pozyskiwania drzewek świątecznych. Dawcy krwi, w ramach podziękowania za udział w akcji, otrzymywali choinki lub vouchery uprawniające do ich odbioru, co spotkało się z bardzo pozytywnym odbiorem społecznym i znacząco wpłynęło na frekwencję podczas zbiórek.
Szczególną wartością akcji była szeroka współpraca pomiędzy instytucjami publicznymi, służbą zdrowia oraz lokalnymi społecznościami. Dzięki sprawnej organizacji, zaangażowaniu wolontariuszy i otwartości krwiodawców możliwe było przeprowadzenie zbiórek w sposób bezpieczny, sprawny i dostępny dla szerokiego grona mieszkańców regionu.
Zgromadzone 284 litrów krwi to nie tylko liczba – to realna pomoc, która może uratować życie wielu osobom wymagającym pilnych transfuzji, leczenia onkologicznego czy interwencji po wypadkach komunikacyjnych. Każda donacja stanowi wyraz solidarności i odpowiedzialności za drugiego człowieka, a jednocześnie buduje świadomość społeczną w zakresie znaczenia honorowego krwiodawstwa.
Akcja „Choinka dla Życia” doskonale wpisuje się w misję Lasów Państwowych, które – obok prowadzenia zrównoważonej gospodarki leśnej i ochrony przyrody – podejmują liczne działania na rzecz edukacji, integracji i wsparcia lokalnych społeczności. Tegoroczny wynik zbiórki potwierdza, że inicjatywy łączące wartości społeczne z tradycją i odpowiedzialnym podejściem do środowiska spotykają się z dużym zaufaniem i zaangażowaniem mieszkańców regionu.
Składamy serdeczne podziękowania wszystkim krwiodawcom, pracownikom nadleśnictw oraz partnerom instytucjonalnym, którzy przyczynili się do sukcesu tegorocznej edycji akcji. Wspólny wysiłek i otwartość uczestników po raz kolejny pokazały, że idea niesienia pomocy może łączyć ludzi ponad podziałami, przynosząc wymierne i trwałe efekty.
