Asset Publisher Asset Publisher

Fauna rezerwatu

W przeciwieństwie do badań szaty roślinnej rezerwatu prowadzonych przez botaników na przełomie dziesięcioleci, badania faunistyczne obejmowały z reguły część leśną ( z wyłączeniem wodno-blotnej) i dotyczyły tylko wybranych grup zwierząt.

W latach 50. i 60. XX w. obserwacje nad chrząszczami prowadził prof. F. Blażejewski. Zostały one uzupełnione materiałami pozyskanymi w latach 1982-1996 przez M. Stachowiaka i M. Wilcza. Na terenie rezerwatu ścisłego iw strefie otulinowej oznaczono łącznie 138 gatunków biegaczowatych, z czego 14 należy do rzadszych lub po raz pierwszy stwierdzonych na Pomorzu. Są to między innymi: biegacz torfowy (Carabus Limnocarabus clatratus), biegacz zielony (Carabus Hemicarabus nitens), Blethisa multipunctata, Diachromus Acupalpus (Acupalpus) exiguus. Największa liczba gatunków związana jest z pobrzeżami wód i formacjami tworzącymi drzewostan rezerwatu. Odzwierciedla ona duże zróżnicowanie środowiska przyrodniczego. W latach 90. XX w. badania fauny ważek wykazały obecność ponad 40 gatunków.

Niezbyt duże i płytkie jezioro Mukrz jest zbiornikiem typu stawowego. Jednakże znaczne zróżnicowanie siedliskowe, z dobrze rozwiniętym litoralem, zatokami i wyspa, stwarzają odpowiednie warunki dla występowania wielu gatunków ryb. W 2011 roku w jeziorze stwierdzono występowanie 16 gatunków ryb, należących do czterech rodzin. Jedynym gatunkiem ryb prawnie chronionym jest różanka (Rhodeus sericeus,), znajduje się ona również w II załączniku Dyrektywy Siedliskowej. Z płazów najliczniej występuje żaba moczarowa (Rana arvalis,), godująca w kwietniu w licznych podtopieniach na torfowisku wewnątrz rezerwatu. Najlepiej poznana grupa kręgowców są ptaki, chociaż ich obserwacje prowadzone były nieregularnie: S. Strawińskiego (1956 r.) oraz R. Kucharskiego w latach 1993-97 i tylko w części rezerwatu objętej ochroną ścisłą. Nie wiadomo, czy dla 43 gatunków podanych jako gniazdujące, oznaczono dokładnie miejsca gniazdowania i liczebność. Jest to bowiem możliwe przy systematycznym prowadzeniu badań. Trzy kolejne stwierdzone gatunki (razem 46), pozwalają zaliczyć ten obszar do przeciętnych pod względem różnorodności gatunkowej. Z ptaków zaklasyfikowanych do pięciu rzędów (gołębiowe, kukułkowe, sowy, dzięciołowe, wróblowe), najbardziej interesującymi są: gołąb siniak (Columba oenas) oraz dzięcioł zielony (Picus viridis). Gniazdujące gatunki wodno-blotne zaobserwo- wane w latach 2004 i 2005 gallinago), kropiatka (Porzana porzana), wodnik (Rallus aquaticus), bak (Botaurus stellaris), trzciniak (Acracephalus arundinaceus). Z ssaków często spotykane są: borsuki (Meles meles,), dziki (Sus scrofa), wydry (Lutra lutra) oraz sarny (Capreolus capreolus) i sporadycznie jelenie (Cervus elaphus). Duże ssaki wchodzą do rezerwatu przez dziury w ogrodzeniu i w znaczący sposób niszczą podrost cisów, który dla tych zwierząt nie ma właściwości trujących. Od kilku lat obserwowane są również bobry (Casto fiber) mające żeremię na brzegu jeziora (na styku z olsem).


Tekst: Renata Sobieralska, Jarosław Pająkowski
Zdjęcia: Karol, Malina, Robert Piosik, Przemysław Tokarski

 

Projekt: Ochrona przyrody oraz ukierunkowanie ruchu turystycznego na obszarach cennych przyrodniczo
na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu


Asset Publisher Asset Publisher

Back

Dzień Ziemi 2026: nasza moc dla lasów i planety

Dzień Ziemi 2026: nasza moc dla lasów i planety

22 kwietnia obchodzimy Dzień Ziemi, w tym roku pod hasłem „Our Power, Our Planet – nasza moc, nasza planeta”. To święto wspólnej odpowiedzialności za środowisko i dowód, że codzienne działania – także leśników – realnie wpływają na przyszłość Ziemi.

Początkowo Dzień Ziemi był oddolną inicjatywą. 22 kwietnia 1970 r. 20 mln Amerykanów - wówczas 10 proc. populacji Stanów Zjednoczonych - wyszło na ulice, aby zaprotestować przeciwko ignorancji środowiskowej i domagać się nowej drogi dla planety. 

Dzień Ziemi – skąd się wziął ten dzień?

Ten dzień uznawany jest za jedno z największych wydarzeń obywatelskich na świecie. Rozpoczął falę działań, w tym przyjęcie przełomowych na tamten moment przepisów dotyczących ochrony środowiska w USA. W odpowiedzi na to wydarzenie powstały ustawy o czystym powietrzu, czystej wodzie i zagrożonych gatunkach. Powołano także Agencję Ochrony Środowiska (EPA). Później wiele krajów przyjęło podobne przepisy.

Nieco wcześniej, na konferencji UNESCO w 1969 r. wystąpił John McConnel z ideą obchodzonego na całym świecie Dnia Ziemi. Ideę poparł sekretarz generalny ONZ, U Thant. 26 lutego 1971 r. podpisał proklamację, w której wyznaczył równonoc wiosenną jako moment, w którym Narody Zjednoczone obchodzą Dzień Ziemi - 20 albo 21 marca. W 2009 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło nową datę - 22 kwietnia.

Hasło Dnia Ziemi 2026: „Our Power, Our Planet”

Tegoroczne hasło Dnia Ziemi – „Our Power, Our Planet” (nasza moc, nasza planeta) – podkreśla, że prawdziwa zmiana rodzi się z siły wspólnoty, codziennych decyzji i odpowiedzialnego zarządzania zasobami przyrody. Organizatorzy zwracają uwagę, że ochrona klimatu, lasów, wody i bioróżnorodności nie zależy wyłącznie od globalnych decyzji, lecz od działań podejmowanych lokalnie.

Lasy Państwowe a przesłanie Dnia Ziemi

Idee Dnia Ziemi od lat znajdują odzwierciedlenie w pracy leśników. Zrównoważona gospodarka leśna opiera się na zasadzie odnawialności lasów, ochrony różnorodności biologicznej i odpowiedzialności międzypokoleniowej, co bezpośrednio wpisuje się w przesłanie „Naszej mocy dla planety”.

Wiele z naszych działań ma bezpośredni wpływ na ograniczenie skutków zmian klimatu w Polsce – zarówno pod kątem adaptacji lasów, jak i zatrzymywania wody w lesie czy ochrony przeciwpożarowej. Zmieniający się klimat wpływa na wszystkie komponenty lasu i leśnicy wychodzą naprzeciw oczekiwaniom przyrodniczym, społecznym i produkcyjnym w świetle zachodzących zmian.

Efektem prac realizowanych w ramach trwale zrównoważonej gospodarki leśnej jest wzrost udziału powierzchni lasów od 1945 r. z 21 proc. do 29,6 proc. Sadzonki, służące do odnowienia lasów, powstają w szkółkach prowadzonych przez nadleśnictwa. Co roku rośnie tam ok. 700 mln sadzonek w 360 szkółkach. Około 500 mln z tej puli jest sadzonych na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe. 

Co ważne, zmieniany jest także skład gatunkowy lasów, czyli są one przebudowywane zgodnie z siedliskiem. Leśnicy, myśląc perspektywicznie, biorą pod uwagę prognozy naukowców dotyczące zmian, jakie zajdą w środowisku w ciągu kilkudziesięciu najbliższych lat.

Lasy mają coraz bardziej zróżnicowaną strukturę wiekową i gatunkową. Według danych GUS obecnie drzew liściastych w polskich lasach jest ok. 31 proc. W 1945 r. było ich zaledwie 13 proc., natomiast drzew gatunków iglastych było 87 proc. Wśród sadzonek obecnie niemal 60 proc. stanowią gatunki liściaste. Udział sosny od lat 50. ubiegłego wieku spada na rzecz wzrostu m.in. dębu. 

Dzień Ziemi – co możesz zrobić

Dzień Ziemi to dobry moment, by przypomnieć sobie, że nawet drobne codzienne decyzje mają znaczenie. EarthDay.org zachęca do działań prostych, lecz realnie wpływających na środowisko:

  •     ograniczaj zużycie plastiku - wybieraj torby i butelki wielorazowe,
  •     oszczędzaj energię i wodę – wyłączaj światło, skracaj czas kąpieli,
  •     wybieraj transport zbiorowy zamiast samochodu, a najlepiej poruszaj się pieszo lub rowerem
  •     sadź drzewa i rośliny przyjazne zapylaczom lub dbaj o zieleń wokół siebie,
  •     sprzątaj swoje otoczenie – las, park lub najbliższą okolicę,
  •     ogranicz marnowanie żywności i wybieraj produkty lokalne,
  •     ucz się i dziel wiedzą o ochronie środowiska z innymi.

Jak podkreślają organizatorzy Dnia Ziemi, małe działania podejmowane wspólnie mają wielką moc – a troska o planetę nie kończy się jednego dnia w roku.