Asset Publisher Asset Publisher

Mała retencja

"Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych"

Nazwa projektu: Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych

Zrealizowany w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 działanie 2.1 Adaptacja do zmian klimatu z zabezpieczeniem i zwiększeniem odporności na klęski żywiołowe, w szczególności katastrofy naturalne odraz monitoring środowiska

Okres realizacji: 2016-2023 r.

Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe
przy wsparciu Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych jako jednostki realizującej projekt (JRP)

Cel projektu: wzmocnienie odporności na zagrożenia związane ze zmianami klimatu w nizinnych ekosystemach leśnych.

Cele uzupełniające:
•    odbudowa cennych ekosystemów naturalnych, a tym samym pozytywny wpływ na ochronę różnorodności biologicznej;
•    ocena skutków przyrodniczych wykonywanych zadań realizowana poprzez prowadzenie monitoringu porealizacyjnego wybranych zadań adaptacyjnych.

Podejmowane działania były ukierunkowane na zapobieganie powstawaniu lub minimalizację negatywnych skutków zjawisk naturalnych takich jak: niszczące działanie wód wezbraniowych, powodzie i podtopienia, susza i pożary.


W ramach projektu realizowane zostały inwestycje związane z:
•    budową, przebudową, odbudową i poprawą funkcjonowania zbiorników małej retencji, wraz z niezbędną infrastrukturą umożliwiającą czerpanie wody do celów przeciwpożarowych przez jednostki PSP;
•    budową, przebudową, odbudową i poprawą funkcjonowania małych urządzeń piętrzących w celu spowolnienia odpływu wód powierzchniowych oraz ochrony gleb torfowych;
•    adaptacją istniejących systemów melioracyjnych do pełnienia funkcji retencyjnych z zachowaniem drożności cieku dla ryb;
•    przeciwdziałaniem nadmiernej erozji wodnej – np. poprzez zabezpieczanie brzegów i stoków;
•    przebudową i rozbiórką obiektów hydrotechnicznych niedostosowanych do wód wezbraniowych (mostów, przepustów, brodów).

O oddziaływaniu obiektów retencyjnych decyduje nie ich wielkość, ale liczba urządzeń w zlewni, co przekłada się na ich efektywność na dużą skalę. Budowane były w większości małe obiekty/budowle o prostej konstrukcji z zastosowaniem materiałów naturalnych. Ponieważ obiekty te spełniają głównie funkcje ekologiczne – z założenia są przyjazne dla środowiska. Wszystkie projektowane budowle zostały dostosowane do lokalnych warunków przyrodniczo-krajobrazowych, w tym w taki sposób, aby umożliwić swobodne przemieszczanie się organizmów wodnych.


Efekty

Za najistotniejszy, mierzalny efekt projektu uznano przede wszystkim retencjonowanie wody. Nie mniej ważny jest również wpływ małej retencji na ochronę przyrody: zbiorniki powstałe w ramach projektu nie tylko przyczyniają się do poprawy bilansu wodnego i uwilgotnienia siedlisk leśnych, lecz także stały się ważną ostoją wodnej fauny i flory, służą jako wodopoje dla leśnych zwierząt i pełnią funkcje biofiltrów.

Osiągnięte wskaźniki:

objętość retencjonowanej wody: 2 544 674,61 mln m³
pojemność obiektów małej retencji: 3 985 194,74 mln m³
liczba obiektów piętrzących wodę lub spowalniających jej odpływ: 1 349 szt.


Wartość projektu

Całkowity koszt realizacji projektu: 246 495 660,08 zł

Kwota wydatków kwalifikowalnych: 191 222 163 zł

Kwota dofinansowania z funduszy europejskich: 162 538 838,55 zł


Zapobieganie pożarów lasów

"Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – zapobieganie, przeciwdziałanie oraz ograniczanie skutków zagrożeń związanych z pożarami lasów"

W ostatnich latach Polska plasuje się w czołówce pod względem liczby pożarów – zaraz za Portugalią i Hiszpanią, natomiast pod względem powierzchni nimi objętej – znajdujemy się w pierwszej dziesiątce. Częstotliwość pożarów jest m.in. konsekwencją zmian klimatycznych (długotrwałe susze, mała liczba opadów) czy składu gatunkowego naszych drzewostanów – w polskich lasach przeważają gatunki iglaste, ze znacznym udziałem sosny (łatwopalne olejki eteryczne). Niestety większość pożarów nadal wybucha z winy ludzi, spowodowana umyślnymi podpaleniami, wypalaniem traw czy nieostrożnym obchodzeniem się z ogniem.

Zagrożenie pożarami lasów w Polsce jest jednym z najwyższych w Europie. Tylko w 2015 roku na terenach zarządzanych przez LP wybuchło 3732 pożarów, które objęły powierzchnię blisko 880 ha. Ponieważ zapobieganie im wymaga bardzo wysokich nakładów – Lasy Państwowe w walce z tym niebezpiecznym żywiołem sięgają również po fundusze unijne.

Koordynowanie przedsięwzięcia pod nazwą "Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – zapobieganie, przeciwdziałanie oraz ograniczanie skutków zagrożeń związanych z pożarami lasów" PGL LP powierzyło CKPŚ. Projekt ten był realizowany w ramach II osi priorytetowej Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowiska (działanie 2.1 Adaptacja do zmian klimatu wraz z zabezpieczeniem i zwiększeniem odporności na klęski żywiołowe, w szczególności katastrofy naturalne oraz monitoring środowiska).

Okres realizacji: 2016-2023 r.

Cel projektu: zmniejszenie negatywnych skutków wywoływanych przez pożary w lasach oraz sprawne lokalizowanie źródła zagrożenia i minimalizowanie strat, a w dalszej perspektywie – zmniejszenie średniej powierzchni pożarów i rozszerzenie obserwacji obszarów leśnych, szczególnie w nadleśnictwach zakwalifikowanych do I kategorii zagrożenia pożarowego.

Cele uzupełniające:
•    rozszerzenie obserwacji obszarów leśnych,
•    szybsze i bardziej precyzyjne określenie miejsca powstania pożaru,
•    dokładniejsze prognozowanie zagrożenia pożarowego na podstawie danych meteorologicznych,
•    skrócenie czasu dotarcia jednostek LP na miejsce pożaru.

Dofinansowanie zostało przeznaczone na:

rozwój i modernizację systemów wczesnego ostrzegania i prognozowania zagrożeń, w tym:
budowę i modernizację dostrzegalni pożarowych (138 szt.)
zakup nowoczesnego sprzętu umożliwiającego lokalizację i wykrywanie pożarów (183 szt.)
doposażenie punktów alarmowo-dyspozycyjnych (PAD) (42 szt.)
budowę stacji meteorologicznych (12 szt.)
wsparcie techniczne systemu ratowniczo-gaśniczego na wypadek wystąpienia pożarów lasów, w tym:
zakup samochodów patrolowo-gaśniczych (67 szt.)
 

Zasięg realizacji projektu pn. "Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – zapobieganie, przeciwdziałanie oraz ograniczanie skutków zagrożeń związanych z pożarami lasów"

Realizacja projektu przyczyniła się między innymi do:

zwiększenia odporności lasów na klęski żywiołowe takie jak pożary, którymi zagrożenie wzrasta wraz z ocieplaniem się klimatu,
podniesienia efektywności systemu wczesnego ostrzegania o pożarach w Lasach Państwowych,
zwiększenia powierzchni leśnych objętych monitoringiem oraz skrócenia czasu wykrycia zagrożenia i reagowania
ograniczenia zasięgu pożarów i negatywnych skutków z nimi związanych (np. zubożenie gleby, zniszczenie ekosystemu i zamieszkujących go organizmów, straty materialne),
poprawy ochrony przeciwpożarowej na obszarach sąsiadujących z terenami administrowanymi przez LP, np. parków narodowych czy terenach zamieszkanych (wpływ na bezpieczeństwo mieszkańców i turystów),
ograniczenia emisji CO₂ w wyniku zmniejszenia liczby oraz zasięgu pożarów.


Wartość projektu

Całkowity koszt realizacji projektu: 88 029 674,40 zł

Kwota wydatków kwalifikowalnych: 59 472 181,08 zł

Kwota dofinansowania z funduszy europejskich: 50 551 353,92 zł


Ochrona przyrody

Projekt: Ochrona przyrody oraz ukierunkowanie ruchu turystycznego na obszarach cennych przyrodniczo na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu

 

Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020

Oś Priorytetowa 4 Region przyjazny środowisku

Działanie 4.5 Ochrona przyrody

Całkowita wartość projektu 4 370 035,21 PLN

Całkowita wartość wydatków kwalifikowanych 3 997  889,21  PLN

Dofinansowanie 2 334 608,17 PLN co stanowi 58,40% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowanych Projektu.

Wnioskodawcą projektu jest Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych (RDLP) w Toruniu, która pełni funkcję Beneficjenta.  Projekt  realizowany jest na terenie 14 nadleśnictw podległych RDLP w Toruniu, tj.: Brodnica, Bydgoszcz, Dąbrowa, Dobrzejewice, Gniewkowo, Jamy, Lutówko, Miradz, Osie, Skrwilno, Solec Kujawski, Toruń, Zamrzenica, Żołędowo. Lokalizacja poszczególnych nadleśnictw przedstawiona została na mapie nr 1.

Mapa nadleśnictw podległych Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu

 

Celem głównym projektu, jest poprawa ochrony obszarów cennych przyrodniczo na terenie RDLP w Toruniu, przy jednoczesnym wzmocnieniu potencjału regionalnego i lokalnego wykorzystującego zasoby przyrodnicze. Realizacja tego celu nastąpi poprzez działania ochronno- pielęgnacyjne, których efektem będzie lepszy stan środowiskowy obszarów objętych formami ochrony przyrody, co bezpośrednio wpisuje się w cel szczegółowy działania 4.5, jak też zwiększenie dostępności oraz atrakcyjności obiektów edukacji ekologicznej. Przedstawione cele, są kompleksową próbą działań, które doprowadzą do likwidacji zauważalnych obecnie problemów środowiskowych poprzez realizację zidentyfikowanych celów szczegółowych.

Wykaz form ochrony przyrody, na terenie których prowadzone będą działania związane z projektem

NADLEŚNICTWO

FORMA OCHRONY PRZYRODY

REZERWAT

PARK KRAJOBRAZOWY

INNE

NATURA 2000

Brodnica

Bachotek, Czarny Bryńsk, Bagno Mostki

Brodnicki PK, Górznieńsko-Lidzbarski PK

OChK Doliny Drwęcy

Ostoja Brodnicka, Ostoja Lidzbarska

Bydgoszcz

Dziki Ostrów

 

OChK Łąki Nadnoteckie, OChK Wydm Kotliny Toruńsko-Bydgoskiej

 

Dąbrowa

Grabowiec, Jezioro Fletnowskie, Ostnicowe parowy Gruczna

 

 

 

Dobrzejewice

Bór Wąkole im. prof. Klemensa Kępczyńskiego

 

 

 

Gniewkowo

Rejna, Uroczysko Koneck, Balczewo

 

 

 

Jamy

Dolina Osy

 

OChK Doliny Osy i Gardęgi, OChK Obszar Strefy Krawędziowej Doliny Wisły

Dolina Osy

Lutówko

Dęby Krajeńskie

Krajeński PK

 

Dolina Łobżonki

Miradz

Nadgoplański Park Tysiąclecia

 

 

Jezioro Gopło

Osie

Jezioro Łyse, Miedzno, Brzęki im. Zygmunta Czubińskiego

Wdecki PK

Wschodni OchK

Bory Tucholskie, Sandr Wdy

Skrwilno

Mszar Płociczno

 

OChK Źródła Skrwy

Mszar Płociczno

Solec Kujawski

 

 

 

 

Toruń

OChK Wydm Kotliny Toruńsko-Bydgoskiej

Chełmiński PK, Nadwiślański PK

 

Torfowisko Linie, Zbocza Płutowskie, Dolina Dolnej Wisły, Solecka Dolina Wisły

Zamrzenica

 

 

 

Bory Tucholskie

Żołędowo

 

 

 

Dolina Noteci

 

Zakres projektu:
1)    Działania ochronne:
•    działania pielęgnacyjno-ochronne siedlisk lub gatunków,
•    renaturalizacja zasobów przyrodniczych,
•    zwalczanie gatunków inwazyjnych.
2)    Działania inwestycyjne:
•    przebudowa dojazdu turystycznego – Nadleśnictwo Brodnica
•    stworzenie zimowisk dla nietoperzy i nadzór  specjalistyczny – Nadleśnictwo Solec Kujawski
•    adaptacja i wyposażenie obiektów przyrodniczo-leśnych – Nadleśnictwo Bydgoszcz,
•    zakup i montaż urządzeń do pomiaru poziomu wody - Nadleśnictwo Osie
•    konserwacja urządzeń małej retencji – Nadleśnictwo Osie
•    przebudowa kładki widokowej – Nadleśnictwo Zamrzenica
•    rozbudowa infrastruktury turystycznej (sanitariaty) przy Rezerwacie Cisy Staropolskie - Nadleśnictwo Zamrzenica
3)    Zakup doposażenia:
•    doposażenie obiektów edukacyjnych – Nadleśnictwo Zamrzenica
4)    Pozostałe działania związane z ochroną przyrody:
•    inwentaryzacja przyrodnicza użytków ekologicznych – Nadleśnictwo Bydgoszcz
•    utworzenie arboretum i mikro szkółki – Nadleśnictwo Bydgoszcz
•    wykonanie folderów informacyjne dot. terenów leśnych-– Nadleśnictwo Bydgoszcz
•    działania mające na celu ukierunkowanie ruchu turystycznego, Gniewkowo, Jamy, Żołędowo.
•    wykonanie badań hydrologiczno-geologicznych i  geodezyjnych, ekspertyzy- RDLP w Toruniu
•    modernizacje stron internetowych – Nadleśnictwo Zamrzenica
5)    Działania informacyjno-promocyjne – RDLP Toruń.

 

Wskaźniki realizacji celów projektu:

Wskaźniki produktu:
1.    Powierzchnia siedlisk wspieranych w celu uzyskania lepszego statusu ochrony [ha] – 954,44
2.    Liczba wspartych form ochrony przyrody [szt.] – 57
3.    Długość utworzona szlaków turystycznych [km]- 6
4.    Liczba ośrodków prowadzących działalność w zakresie edukacji ekologicznej objętych wsparciem[szt.] – 3
5.    Powierzchnia wybudowanej/rozbudowanej/zmodernizowanej/doposażonej infrastruktury na cele działalności z zakresu edukacji ekologicznej [m2 ] -300,12
6.    Długość ścieżek edukacyjnych – [km] – 22,20
7.     Długość nowoutworzonych ścieżek edukacyjnych [km] – 2,80
8.    Liczba sporządzonych inwentaryzacji przyrodniczych [szt.] – 1

Wskaźniki rezultatu:
1.    Liczba osób korzystających  z utworzonych /odnowionych szlaków przyrodniczych i ścieżek edukacyjnych [osoby] – 13 800
2.    Liczba osób korzystających z wybudowanej/przebudowanej/doposażonej infrastruktury ośrodków prowadzących działalność z zakresu edukacji ekologicznej  [osoby] – 3800
3.    Powierzchnia terenów objętych inwentaryzacją przyrodniczą [ha] – 20
4.    Powierzchnia obszarów, na których przywrócono lub zapewniono ochronę właściwego stanu ekosystemów [ha] – 331,47


Zagospodarowanie turystyczne terenu parkingu wraz z adaptacją istniejącego budynku na izbę ekspozycyjno-edukacyjną przy rezerwacie przyrody Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego w Wierzchlesie

Nadleśnictwo Zamrzenica informuje, że zakończyło realizacje projektu nr RPK.02.06.00-04-005/11 pod nazwą „Zagospodarowanie turystyczne terenu parkingu wraz z adaptacją istniejącego budynku na izbę ekspozycyjno-edukacyjną przy rezerwacie przyrody Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego w Wierzchlesie".

Projekt ten był współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w Ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko- Pomorskiego na lata 2007-2013 oraz ze środków własnych.

Całkowita wartość inwestycji:                              361 914,62 zł

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego:     203 434,30 zł

Wkład własny minimum                                          87 186,14 zł

Termin realizacji:                                                      maj 2010-kwiecień 2013


Asset Publisher Asset Publisher

Zurück

Reintrodukcja Sokoła Wędrownego

Reintrodukcja Sokoła Wędrownego

W dniu 4 maja w ramach Programu Restytucji Sokoła Wędrownego (Falco peregrinus peregrinus) w Polsce młode sokoły wędrowne po raz kolejny były wsiedlane na terenie Nadleśnictwa Zamrzenica.

Tym razem trzy młode osobniki tego rzadkiego gatunku zapewniło Stowarzyszenie Na Rzecz Dzikich Zwierząt „Sokół”. Nadleśnictwo udostępniło lokalizację, w której w ubiegłym roku wsiedlane były sokoły zakupione ze środków Lasów Państwowych, oraz zapewniło opiekę nad tegorocznymi ptakami

Sokoły zostały zaobrączkowane obrączkami ornitologicznymi oraz obserwacyjnymi, pozwalającymi w przyszłości śledzić ich losy, i umieszczone w specjalnym gnieździe adaptacyjnym. Przez najbliższe 2 tygodnie ptaki będą znajdowały się we wspomnianym gnieździe, gdzie będą codziennie dokarmiane karmą dostarczaną specjalną windą. 
Po tym czasie gniazdo zostanie otwarte a sokoły rozpoczną naukę latania i polowania. Przez kolejne 3-6 tygodni pokarm nadal będzie dostarczany, do momentu osiągnięcia przez ptaki pełnej samodzielności. W ten sposób wspomagamy sokoły w ich początkach życia w naturze. Wyżej opisana metoda wsiedlania  nosi nazwę oblotu. Dzięki prowadzonej od lat reintrodukcji sokoła wędrownego obecnie w Polsce mamy około 100 par tego gatunku. To ciągle jeszcze mało i gatunek nadal wymaga troski i specjalnej ochrony. 

Od kilkudziesięciu lat wspólnymi siłami sokolników, myśliwych i leśników realizowany jest w Polsce program odbudowy i jego populacji.